1940
-
-
-
-
1941
-
-
-
-
1942
-
-
-
-
1943
-
-
-
-
1944
-
-
-
-
1945
-
-
-
-
> 1945
-
-
-
-

Jodenvervolging

16 september 1942

Gedenkplaat Kitty de Wijzeplaats

Hans Rudi Polak

 

Hans Rudi Polak was een zoon van handelaar in muziekinstrumenten Emil Polak. Hij was een getalenteerd violist en net als zijn broers Kurt en Fritz actief lid van Quick 1888. Hij richtte in het voorjaar van 1936 een kleine verenigingsband op, waarin ook zijn broers speelden.

Hans Polak werd opgepakt bij een razzia in Nijmegen op 16 september 1942. Gezien de overeenkomende kenmerken van de opgepakten was de razzia duidelijk gericht op het oppakken van huisgenoten van mannen, die de oproep te gaan naar een werkkamp naast zich hadden neergelegd. Zo werden Hans en Emil, de vader van de drie zonen, toen opgepakt, omdat Kurt eerder was ondergedoken. Kurt wordt aangehouden in Amsterdam op 2 november 1942. Generaal-Rapport van 2 en 2/3 November 1942. Bureau 11, Bureau Joodsche Zaken Amsterdam: “Aangehouden om 11:40: Kurt Emil Polak, geb. Nijmegen 6 januari 1925 (moet zijn: 1923), scholier, wonende te Nijmegen, die zonder Jodenster en in het bezit van een vervalscht persoonsbewijs wordt aangetroffen. Hij zal voor den Sicherheitsdienst worden geleid.” Hij werd gedeporteerd vanuit Kamp Westerbork op 11 januari 1943. Zijn naam staat in de Sterbebücher, hij overleed op 12 februari 1943.

Het is zonder meer aan te nemen dat Emil meteen na aankomst in Auschwitz op 20 september 1942 (de datum is van Danuta Czech).

De derde broer, Fritz, was zeer waarschijnlijk wel naar een werkkamp gegaan en wel naar Kamp Wittebrink bij Hummelo. Hij werd, na de gang van alle mannen uit dat kamp naar Westerbork op 3 oktober, gedeporteerd naar Kl Auschwitz op 19 oktober 1942. Hij werd tewerkgesteld in Monowitz, van daar komt nog een brief binnen bij de Joodse Raad op 18 januari 1943. Wanneer hij omkwam is niet duidelijk.

De deportatie van Hans Rudi Polak, Westerbork - Auschwitz gebeurde 18 september 1942 (transport 20). In dit transport van het Reichssicherheitshauptamt (RSHA) zaten 1002 joden, van wie 181 kinderen, komende vanuit kamp Westerbork. De trein met 20 wagons maakt geen stop op het station van Cosel en kwam op 20 september 1942 aan in Concentratiekamp Auschwitz. Bij de selectie worden 101 mannen geselecteerd en krijgen het nummer 64618 t/m 64718. Van de vrouwen worden er 111 geselecteerd en krijgen het nummer 20217 t/m 20327. De overige 790 mensen worden direct vermoord in de gaskamers van Kdo. Birkenau (Auschwitz II). Hans is in Auschwitz geselecteerd en krijgt het kampnummer 64694. Hans komt in de Häftlingskrankenbau Auschwitz I - block 28. De SS-Lagerartz voert een selectie uit onder de zieken in de ziekenboeg van de gevangenen in block 20 en 28. Hij selecteert 65 zieken gevangenen die op dezelfde dag worden gedood met een fenol injecties. Hans was één van de geselecteerden en is op 19 november 1942 vermoord met een fenol injectie. In de Leichenhalle werden die dag 91 lichamen binnengebracht, Hans was nummer 47.

Sinds 3 mei 2022 staat zijn naam vermeld op de toen onthulde gedenksteen voor oorlogsslachtoffers van de Sportvereniging Quick 1888.

Bronnen: Joods Monument; verklaring A.F.C.M. Wolf d.d. maart 2000. OGS gedenkboek 24, De Gelderlander van 4 mei 2022; Ronald Klomp WO2 Sporen.

 

Persoongegevens

Overlijdensgegevens

Naam:
H.R. Polak
Voornamen:
Hans Rudi
Roepnaam:
Geslacht:
Man
Nationaliteit:
Nederlandse
Geloof:
Nederlands-Israelitisch
Beroep:
musicus
Burgerlijke staat:
ongehuwd
Adres:
Barbarossastraat 37
Woonplaats:
Nijmegen
 
Geboortedatum:
01-07-1919
Geboortedatum toevoeging:
Geboorteplaats:
Nijmegen
Datum:
31-12-1942
Datum toevoeging:
Leeftijd:
23 jaar

Plaats:
Auschwitz (P)
Locatie:
Concentratie- en vernietigingskamp Auschwitz
Begraafplaats:
Auschwitz
Omstandigheid:
vergast/vermoord
 
Categorie:
Burgers: Joden
Dossiernummer:

Razzia september 1942

Op 16 september 1942 werden in de loop van de avond in Nijmegen 27 mannen, vrouwen en kinderen uit hun huizen gehaald en in een enkel geval mogelijk van straat geplukt. De volgende dag werden ze overgebracht naar Durchgangslager Westerbork waar ze ingeschreven werden: “18:00 eintreffen von weiteren … 20 Personen aus Nijmegen.

Al de volgende dag werden ze op 2 personen na naar Auschwitz afgevoerd waar 20 van hen vrijwel direct werden vermoord. Vijf mannen werden geselecteerd voor werk in Birkenau en zijn later dat jaar omgekomen/vermoord. Gezina de Haas is twee weken later dan de anderen naar Auschwitz op transport gesteld en Israel Hartogs heeft de oorlog overleefd.

Bron: Oorlog in Nijmegen

Op 16 september 1942 werden in de loop van de avond in Nijmegen 27 mannen, vrouwen en kinderen uit hun huizen gehaald en in een enkel geval mogelijk van straat geplukt. De volgende dag werden ze overgebracht naar Durchgangslager Westerbork waar ze ingeschreven werden: “18:00 eintreffen von weiteren … 20 Personen aus Nijmegen.

Al de volgende dag werden ze op 2 personen na naar Auschwitz afgevoerd waar 20 van hen vrijwel direct werden vermoord. Vijf mannen werden geselecteerd voor werk in Birkenau en zijn later dat jaar omgekomen/vermoord. Gezina de Haas is twee weken later dan de anderen naar Auschwitz op transport gesteld en Israel Hartogs heeft de oorlog overleefd.

Bron: Oorlog in Nijmegen

Lees meer




Voor andere personen bij deze gebeurtenis kies:

Razzia september 1942

Meer dan een naam dankzij u. Heeft u informatie over of foto’s van personen op deze site, stuur deze dan naar ons via contact.