1940
-
-
-
-
1941
-
-
-
-
1942
-
-
-
-
1943
-
-
-
-
1944
-
-
-
-
1945
-
-
-
-
> 1945
-
-
-
-

Jhr.Felix Dono Ortt

Englandspiel

Spionnen door verraad omgekomen ,maart 1942 tot september 1944

        

           Felix Ortt, zoon uit het tweede en nu "vrije huwelijk" van de christen-anarchist,vegetariër,natuurfilosoof, geheelonthouder, pacifist, strijder tegen vivisectie, enz. jhr.ir. Felix Louis Ortt(* 9-6-1866) met Albertina Anna Hinlopen(*Soerabaja[Ned.Indië]1-8-1872), werd in Nijmegen geboren, Van Rosendaalstraat 52. Aangezien zijn zuster Nanda in 1908 in Soest werd geboren, is het de vraag of hij lang in Nijmegen heeft gewoond. Felix Dono volgde een opleiding tot stuurman-marconist en werd luitenant ter zee 3e kl. bij de Koninklijke Marine voor Speciale Diensten. Hij werd vanuit Engeland samen met Jan Emmer, agent bij MI-6, naar Nederland uitgezonden op 12 maart 1942. Volgens de auteur Frits Reuter (zie boektitel hieronder) was Felix Dono Ortt al voor de oorlog lid van de communistische partij in Nederland en een overtuigd communist.   In het kader van het Englandspiel werd hij op Duits bevel op waarschijnlijk 26 mei 1942 op zijn onderduikadres in Leiden of Pijnacker ( volgens Reuter in Rodenrijs) door Nederlandse SD-ers gearresteerd. Hij werd op 30 juni 1942 overgebracht naar de SD-gevangenis in Haaren onder de naam Albert Overbeek. Op 27 november 1943 is hij getransporteerd  naar het Huis van Bewaring in Assen. Op 15 april 1944 werden 51 agenten, onder wie Ortt,  in het gevangenisregister in het tuchthuis van Rawicz (Polen) ingeschreven. Op 4 september 1944 werden de laatsten van deze groep uitgeschreven, o.w. Ortt. Allen werden om het leven gebracht, o.a. ook de brigadier van de Kon. Marechaussee Antonius van Steen(*Ubbergen 5-2-1912). Volgens onderzoek door het Rode Kruis kwam Ortt tussen eind april  en begin september 1944 om het leven. De OGS legde zijn overlijdensdatum vast op 30 april 1944  in Rawicz, Polen. Die datum is onzeker. Zijn graf is nooit gevonden. Volgens sommigen zou hij in Rawicz of bij transport van Rawicz naar het nabijgelegen Mauthausen "bij een vluchtpoging doodgeschoten" zijn. Hij werd postuum door de regering onderscheiden met het Bronzen Kruis. Zijn moeder is er na de oorlog bij de Nederlandse regering erop blijven aandringen het lot van haar zoon op te helderen. Uiteindelijk leidde dat slechts tot een overlijdensverklaring met een ongewisse datum.                                                                                   Zijn moeder werd door Dirk Boer uit Eindhoven en Emanuel Kremers uit Weert in 1942 voor duizenden guldens opgelicht onder het mom "om haar zoon veilig naar onbezet gebied te brengen". Voor zijn vader, Felix Louis Ortt,  zie Biografisch Woordenboek van het Socialisme.....,, dl 5,Amsterdam 1992, p.208-213.

Bron: OGS, gedenkboek 37; L.de Jong, Het Koninkrijk der Nederlanden..., dl.5 en dl. 9, met name hfdst. 12 over Englandspiel; http://engelandspiel.eu en www.englandspiel.nl s.v. Ortt, F.D.; www.erelijst.nl ;   PK (geen) ; http://www.nisa-intelligence.nl/PDF-bestanden/KluitersDAG2foto.pdf onder Ortt ; "Gedenkrol Koninklijke Marine" onder Ortt; e-mails Lucas Bruijn 15-18 nov.2013 en 19 nov.2013 met het rapport over Ortt van het Bureau Inlichtingen van de Nederlandse Regering ; Nat. Arch. 2.09.34.02, doos 357, dossier Min.van Just.,Vermiste Personen 71298; Nederland's Adelsboek (geen vermelding van hun namen en geen verdere informatie over jhr. Felix Dono Ortt en zijn zussen Nanda en Elsa en hun moeder). ; e-mail Rien Dijkstra 10 jan. 2017 met informatie uit Frits Reuter, De communistische partij van Nederland in oorlogstijd, Amsterdam 1978, p. 70

Naam:
F.D. Ortt
Voornamen:
Jhr.Felix Dono
Roepnaam:
Felix
Geslacht:
Man
Nationaliteit:
Nederlandse
Geloof/kerkgenootschap:
-onbekend-
Beroep:
Ltz IIIe kl. VSD/ Agent Britse Inl.Dienst, MI-6
Burgerlijke staat:
ongehuwd
Adres:
Karel van Manderstraat 11
Woonplaats:
Haarlem
 
Geboortedatum:
21-01-1907
Geboortedatum toevoeging:
Geboorteplaats:
Nijmegen
 
Overlijdensdatum:
30-04-1944
Overlijdensdatum toevoeging:
onzeker
Overlijdensplaats:
Rawicz(Polen)
Overlijdenslocatie:
In of buiten Tuchthuis Rawicz (Polen)
Begraafplaats:
Ergens in Polen
Doodsomstandigheid:
omgebracht
 
Gebeurtenis groep:
Geweldsincidenten buiten Nijmegen
Gebeurtenis:
Englandspiel
Oorlogscategorie:
Militairen: Nederlands
Dossiernummer:

Gebeurtenis

Englandspiel

De Duitsers maakten gebruik van de code van een in Nederland in hun handen gevallen Britse agent.

Personen